तिलाञ्जलि → कुनै कुराको त्याग
गायब → हराउने काम
दृष्टान्त → उदाहरण
इख → तिल
पूजा तीज पर्व मनाउन हिराको हार लगाएर आफ्नै सुरमा माइत हिँडिन् ।
सन्दुक रुइत हुने बिरुवाको चिल्लो पात भने झैँ सानै उमेरदेखि पढाइ र व्यवहारमा अब्बल थिए । उनी विश्वविख्यात सरल र कम लागतमा मोतिबिन्दुको चिकित्सा पद्धति 'रुइटेक्टोमी' को सुरुआतकर्ता बन्न पुगे ।
उखान: हुने बिरुवाको चिल्लो पात
फरक वाक्यमा: सानैदेखि राम्रो खेल्ने खेलाडीलाई देख्दा लाग्छ — हुने बिरुवाको चिल्लो पात ।
प्राविधिक शब्द: रुइटेक्टोमी (नेत्र शल्यक्रियाको विशेष पद्धति)
फरक वाक्यमा: रुइटेक्टोमी प्रविधिबाट लाखौँ नेत्रहीनले दृष्टि पाएका छन् ।
💡 रेफसहित हल्चिह्नयुक्त
💡 श+आ+स+न = शासन
गरिबलाई केन्द्रबिन्दुमा राखेर हामीले योजना निर्माण गर्नुपर्छ । देशको विकासमा सधैँ गम्भीर हुनुपर्छ है ।
केन्द्रबिन्दुमा — संज्ञा (स्थानवाचक, अधिकरण कारक)
हामीले — सर्वनाम (पुरुषवाचक, प्रथम पुरुष बहुवचन, कर्तृ कारक)
सधैँ — क्रियाविशेषण (कालवाचक)
(क) हिमाली दृश्यको अवलोकन गर्न पाइने अनि नेपालीको हार्दिक स्वागतमा चुर्लुम्म डुब्न पाइने हुनाले विदेशीहरू नेपाललाई आफ्नो पर्यटकीय गन्तव्य बनाउँछन् ।
(ख) अब भतिज दाइका कुरा सुनौँ, धेरै वादविवाद नगरौँ । हामी प्रतिदिन झन्झन् रोगग्रस्त बन्दै गएका छौँ ।
उपसर्ग: अवलोकन = अव+लोकन | अनि = (यहाँ 'अनि' समुच्चय हो)
प्रत्यय: पर्यटकीय = पर्यटक+ईय | हार्दिक = हार्द+इक
समस्त: वादविवाद = वाद+विवाद (कुरा-तर्क)
विग्रह: भतिज दाइ → भतिजको दाइ
द्वित्व: झन्झन् (झन्+झन् — अझ बढी हुँदै)
भाइ बिहानै विद्यालय जान्थ्यो । ऊ राम्ररी पढ्थ्यो । नबुझेका कुरा गुरुसँग सोध्थ्यो । साथीहरूसँग मिलेर खेल्थ्यो ।
भाइ बिहानै विद्यालय जानेछ । ऊ राम्ररी पढ्नेछ । नबुझेका कुरा गुरुसँग सोध्नेछ । साथीहरूसँग मिलेर खेल्नेछ ।
१. मेरो साथी जीवनमा धेरै सफल होस् ।
२. उसले आफ्नो सपना पूरा गरोस् ।
३. उसको परिवार सुखी रहोस् ।
४. उसले देशको लागि महान् काम गरे हुनथ्यो ।
तिलाञ्जलि → हराउने काम
गायब → कुनै कुराको त्याग
दृष्टान्त → तिल
इख → उदाहरण
पूजा तीज पर्व मनाउन हिराको हार लगाएर आफ्नै सुरमा माइत हिँडिन् ।
💡 ढिपी = हार/माला
💡 रेफपछि व्यञ्जन = हल्चिह्न
💡 श+आ+स+न = शासन
भाइ बिहानै विद्यालय जान्थ्यो । ऊ राम्ररी पढ्थ्यो । नबुझेका कुरा गुरुसँग सोध्थ्यो । साथीहरूसँग मिलेर खेल्थ्यो ।
भाइ बिहानै विद्यालय जानेछ । ऊ राम्ररी पढ्नेछ । नबुझेका कुरा गुरुसँग सोध्नेछ । साथीहरूसँग मिलेर खेल्नेछ ।
शिक्षालाई मानव जातिको तेस्रो आँखा मानिन्छ । त्यसैले यसलाई हाम्रो भित्री हृदयको नयन पनि भनिन्छ ।
एक जना ठूलो ठेकेदारसित हजारौँ मजदुर काम गर्थे । एक पटक मजदुरले आफ्ना विभिन्न माग राखेर कम्पनीमा हड्ताल गरे ।
भाषा कुनै पनि देशको अमूल्य सम्पदा हो । एउटा भाषा लोप हुनु भनेको त्यो देशको एउटा सम्पदा नासिनु हो ।
भाषा राष्ट्रको अमूल्य सम्पदा भएकाले यसको संरक्षणका लागि राज्यले पहल गर्नु र मातृभाषीले आफ्नो भाषा बोल्न जारी राख्नु अनिवार्य छ ।
नेपाली बाँचे नेपाली हाम्रो गौरव बाँच्ने छ / नेपाली भाषा संस्कृति कला साहित्य साँच्ने छ / यसैले आऊ नेपाललाई बलियो बनाउँम / नेपाली हाम्रो श्रम र सीप स्वदेशमै लगाउँम ।
कृष्ण राय सदैव अरूका झगडामा मध्यस्थ भएका व्यक्ति थिए, त्यसैले धेरैले उनलाई आफ्नो मित्र र धेरैले शत्रु ठान्थे ।
लठ्ठी प्रहार भएपछि कृष्ण रायले शत्रु किटान गर्न नसक्नुको मुख्य कारण — उनले धेरैको झगडामा न्याय दिइसकेका थिए, त्यसैले धेरैसँग दुश्मनी थियो र कुन एक व्यक्तिलाई शत्रु भन्ने छुट्याउन नसकेका हुन् ।
यसले देखाउँछ — न्यायका लागि समर्पित व्यक्तिले सबैको विश्वास जित्न सक्दैन र कहिलेकाहीँ यस्तो व्यक्तिलाई दुवै पक्षको विरोध खेप्नुपर्छ ।
जीवनमा सानो घटनाले पनि अथाह खुसी दिन सक्दोरहेछ ।
यस उद्धरणमा जीवनका सामान्य क्षणहरूको महत्त्वलाई रेखाङ्कित गरिएको छ ।
मानिसले प्रायः ठूला उपलब्धि र सफलतामा मात्र खुसी खोज्छ, तर जीवनमा साना साना घटना — बालबालिकाको हाँसो, प्रियजनसँगको भेट, प्रकृतिको सौन्दर्य — ले पनि हृदयलाई असीम आनन्द दिन सक्छन् ।
निचोड: जीवनको हर पल मूल्यवान् छ, सानो वा ठूलो भनेर हेप्नु हुँदैन — सानै घटनामा गहिरो खुसी लुकेको हुन्छ ।
संरचना: शीर्षक → परिचय → मुख्य विचार (२-३ अनुच्छेद) → निष्कर्ष
अङ्क: विषयवस्तु (३) + भाषा (२) + संगठन (२) = ७